“Tekel’den Metal’e, Hayatı Üretenler Yönetecek!”

TEKEL’DEN METALE EMEĞİ DİRENENLER ÖZGÜRLEŞTİRECEK, HAYATI ÜRETENLER YÖNETECEK! 

“Grevin yasalı yasadışısı olmaz, bu bir hak mücadelesidir!”

Bir Metal İşçisi

Ankara, Mayıs 2015

(Not: 24 Mayıs 2015 itibariyle Metal Direnişi’nde Coşkunöz, Tofaş, Mako ve Ototrim mücadeleleri kazanımla sonuçlandı.)

Hatırlarsınız, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı, 2008 yılının Şubat’ında TEKEL’in sigara ve tütün bölümünü ihaleye çıkarmış, British American Tobacco (BAT) şirketi ihaleyi kazanarak Adana, Bitlis, Malatya, Ballıca, Tokat ve Samsun TEKEL sigara fabrikalarını 1 milyar 720 milyon dolar karşılığında satın almıştı. BAT çok geçmeden ‘varlık satışı’ adlı tuhaf bir özelleştirme yöntemi sözleşmesine dayanarak, Türkiye’deki yeni fabrikalarında çalışan işçilerden çoğunun işine son vereceğini duyurmuştu. Nihayetinde de 11 bin TEKEL işçisinden 9 binini işten çıkarmıştı. Devlet, daha önceki özelleştirme süreçlerinde bu şekilde işten çıkarılan işçileri başka kurumlarda istihdam etmekteydi; ancak AKP bu kez ‘farklı’ davranmış ve atılan işçilerin hepsini 4/C kapsamına alacağını duyurmuştu. Buna göre, işçi en fazla 10 ay çalışabilecek, maaşı yarı yarıya düşecek, özlük hakları ve mesai izinlerinin tamamı ellerinden alınacaktı. TEKEL işçisinin cevabı ise, 15 Aralık 2009’da başlayıp, 2 Mart 2010’a kadar Ankara’da Sakarya caddesinde bir sokağın adını ‘TEKEL Sokağı’ olarak değiştiren, kışın soğuğunu emeğin sıcaklığıyla birleştiren bir direniş destanı yazmak oldu.

TekelDirenisi_2008_07Şimdi aynı tezgahın bir benzeri metal işçilerine kuruldu. 2015 Nisan ayı ortalarında Bursa sanayi bölgelerindeki fabrikalarda çalışan metal işçilerinin büyük oranda üye olarak bulundukları Türk Metal-İş Sendikası (TM), MESS ile bir grup sözleşmesi imzaladı. Türkiye usulü sendikacılık geleneğine uygun düşecek şekilde, sözleşmedeki tek eksik işçilerin talepleri oldu. Sözleşmede işçilerin talep ettikleri ve zaten artık yapılması gereken ücret iyileştirmesinden eser yoktu. Sendika sadece Bosch ile anlaşarak işçilere 60% oranında zam yapılmasında anlaşmıştı. Bu ise bölgedeki işçilerin çok küçük bir bölümünü kapsıyordu. İşçilerin cevabı yine aynı oldu: direniş!

Önce 4800 Renault işçisinden 4650’si, sonra 5000 TOFAŞ işçisinden 3000’i, izleyen günlerde de yan sanayi fabrikalarındaki işçilerden %90’ı sendikadan istifa etti. Bunu da grev izledi: 5 Mayıs günü Renault işçileri sendikadan topluca istifa etti. Sendika adına yaraşanı yaparak direnen işçilere saldırdı ve bazılarını yaraladı. Gecesinde de Renault 16 işçiyi işten çıkarmaya kalktı. Bunun üzerine Renault işçileri üretimi durdurdu ve işlerine son verilenler üç saat sonra geri alındılar. İşçiler firma yönetimine 21 Mayıs’a kadar süre vererek ücretlerde iyileştirme talep ettiler. Ancak MESS ve Renault ertesi hafta herhangi bir iyileştirme olmayacağını duyurdu ve aynı gece Renault işçileri üretimi yine durdurdu. Ertesi gün Bakanlığa bağlı müfettişler işçilere ‘eyleminiz yasadışı’ dedi; çok geçmeden bu kez de TOFAŞ işçileri üretimi durdurdu.
20150515_MetalIscileriDirenisi@Bursa(KizilBayrak)_16Bunun üzerine bu iki firmanın yönetimleri işçiler fabrikadan çıksın diye üretimi ileri bir tarihe ertelediklerini belirttiyse de, işçiler fabrika içinde ve dışında eyleme devam kararı aldı. Aynı gece Coşkunöz işçileri de üretimi durdurdu. Ertesi gün Vali arabulucu yollayıp ortalığı yatıştırmaya çalıştı; söz konusu arabulucu işçilere ‘zaman içinde ücret iyileştirmesi yapılabilir, sendikanıza dönün’ deyince, işçiler ‘masada sendika değil biz varız, sorunu da biz çözeceğiz’ dedi. Medyanın özenle gizlediği, polisin sürekli şiddete ve kaosa sürüklemeye çalıştığı, bindirilmiş kıtaların saldırdığı ve daha nice türlü oyunun tezgahlandığı, her şeye rağmen Türkiye’nin dört bir yanına dalga dalga yayılmaya başlayan bir ‘hayalet’ ortaya çıktı. İlk etapta Gebze, Kocaeli, Eskişehir, Tekirdağ gibi illerdeki çeşitli fabrikalardan metal işçileri, akademisyenler, emek ve meslek örgütleri, demokratik kurum ve kuruluşlar direnişe destek açıklaması yaptılar. Şimdilerde birçok ilde benzer hareketlilikler yaşanıyor, deyim yerindeyse bahar kokan bir direniş birikiyor.

İşçilerin talebi basit: hiç kimse işten çıkarılmayacak, sözleşmeler Bosch zammı dikkate alınarak %60 zam oranı üzerinden yeniden düzenlenecek, Türk Metal-İş’e hiçbir surette üye olunmayacak.

TEKEL işçisi 4/C aldatmacasına karşı mücadelesini özlük haklarının tamamını elde etmiş bir şekilde kazanamamış olsa da, bütün ülkeye 4/C düzenini, getireceği taşeronlaşma olgusunu ve bütün bunlarla nasıl mücadele edilmesi gerektiğini destansı bir kararlılıkla göstermişti. Bugün Bursa’da başlayıp bütün ülkeye dalga dalga yayılan metal direnişi de özellikle ihtiva ettiği dayanışmacı hissiyat bakımından şimdiden dosta düşmana birçok şey öğretmiş durumda. Belki de bugüne dair konuşurken üzerinde durulması gereken en kıymetli olgu budur.

Ragıp Varol / İnadına Haber 24 Mayıs 2015

Görseller: Levent Karaoğlu, Foto-Akbaba, Kızıl Bayrak

Faydalanılan linkler: 

  1. http://www.radikal.com.tr/ekonomi/isveren_600_lira_onerdi_renault_iscisi_eyleme_devam_dedi-1362730
  2. http://tr.wikipedia.org/wiki/TEKEL_i%C5%9F%C3%A7i_eylemi
  3. http://politeknik.org.tr/akademisyenlerden-metal-direnisine-destek-kampanyasi/
Print Friendly, PDF & Email
2017-04-27T03:15:55+00:00 24 Mayıs 2015|